Lightbox Image
Afbeelding:
Corona 03 mei 2022

Overheid poetst oversterfte weg op coronadashboard

Redactie Blckbx
2022 05 03 RIVM poetst oversterfte weg
03:30

De overheid heeft in december 2021 op het coronadashboard de omvang van de oversterfte, zowel met terugwerkende kracht als naar de toekomst toe, aanzienlijk doen dalen. Waarom is niet duidelijk.

Dit blijkt uit een puik staaltje onderzoek van data-analist Anton Theunissen, voorzien van een heldere duiding door statisticus Maurice de Hond.

Oversterfte

De oversterfte geeft aan hoeveel mensen er in een week meer zijn overleden dan verwacht. In Nederland overlijden er gemiddeld 3000 mensen per week. Dit aantal fluctueert volgens een bepaald patroon: in de winter overlijden meer mensen dan in de zomer. Op basis van dat patroon maakt het Centraal Bureau voor Statistiek (CBS) een verwachting per week. Voor begin februari is dat bijvoorbeeld 3450 en voor begin augustus 2700.

Omdat de werkelijkheid zich niet houdt aan strikte statistiek, hanteert men hierbij een marge boven en onder het verwachte aantal. Die marge is in de winter groter dan in de zomer: in februari ongeveer 500 en in augustus 250. Dus in februari zou er sprake zijn van oversterfte als er meer dan 3950 (3450 + 500) mensen overlijden; in augustus vanaf 2950 (2700 + 250) overlijdens.

Voor en na

Op 21 december 2021 gebeurde er iets opmerkelijks op het coronadashboard: met terugwerkende kracht – en naar de toekomst toe – werden de marges vergroot, waardoor er ineens veel minder weken met oversterfte zijn. En in de weken die nog wel oversterfte hebben, is deze een stuk lager.

In de afbeelding hieronder zien we de grafiek voor en na de aanpassing die werd gedaan in december 2021.

De lichtblauwe lijn geeft het verwachte aantal overlijdens aan. De lichtblauwe stroken zijn de marges. En de donkerblauwe lijn geeft het daadwerkelijk aantal sterfgevallen aan. Waar de donkerblauwe lijn boven de lichtblauwe stroken komt, is dus sprake van oversterfte, aangegeven in rood. In de onderste grafiek is de oversterfte kleiner en duren de perioden van oversterfte korter. Vooral in de tweede helft van 2021 is een lange periode van oversterfte weggepoetst.

Initiatief van VWS

Het ministerie van VWS is verantwoordelijk voor het coronadashboard en gebruikt hiervoor de sterftecijfers van het CBS. De grafiek die het CBS voor de oversterfte gebruikt, is echter niet gewijzigd in december. Daar gebruikt men nog de originele grafiek. Het ministerie van VWS heeft dus op eigen initiatief de marges in de grafiek op het coronadashboard aangepast, waardoor de oversterfte korter en lager lijkt.

Eerder besloot het ministerie van VWS, toen nog onder leiding van Hugo de Jonge, om cijfers over positieve testen op het coronadashboard te presenteren op een manier die afweek van wat het RIVM voorstelde. Het RIVM vond het wetenschappelijk belangrijk dat de positieve testuitslagen ook werden vermeld als percentage van het totaal aantal testen. Ook wilde het RIVM dat de cijfers uitgesplitst werden naar leeftijd, omdat jongeren nauwelijks last hebben van corona. De Jonge stond er echter op dat alleen de absolute aantallen werden vermeld. Hierop trok het RIVM zich terug van het eigenaarschap van het coronadashboard.

Belang van Nederland (BVNL) heeft Kamervragen gesteld aan gezondheidsminister Ernst Kuipers. De partij wil weten ‘waarom het coronadashboard oversterfte heeft weggemoffeld’.

Over stichting blckbx

Blckbx is een stichting zonder winstoogmerk die wordt gefinancierd door donaties van haar eigen publiek. Voor de mensen, door de mensen en met de mensen: dát is waar blckbx voor staat.

Hoewel we ervoor zorgen dat we de kosten zo minimaal mogelijk houden, zijn er toch doorlopende kosten om gedegen en professionele content te maken. Denk hierbij aan de techniek, de regie, de redactie, de webredactie en het onderhoud van de studio. Om de continuïteit van blckbx te waarborgen, hebben we daarom jouw hulp nodig.

Als je dit artikel waardeert en de urgentie van Nederlands grootste onafhankelijke nieuwsplatform inziet, dan nodigen we je van harte uit om ons te steunen. Alleen dankzij regelmatige donaties kunnen wij onafhankelijke content blijven produceren en onze reikwijdte vergroten, met als doel om de wereld beter te begrijpen. Voor de mensen, door de mensen en met steeds méér mensen.

Reacties

Hier kan je discussiëren over het nieuws, vragen stellen en inhoudelijk iets bijdragen aan artikelen.